Reklama

Zdrowie

Gdy człowiek przecina cykl życia

O organizmach transgenicznych mówimy, kiedy geny jednego gatunku są przenoszone do genów innego gatunku. Ten rodzaj inżynierii budzi dziś zupełnie zrozumiały niepokój, staje się bowiem coraz bardziej powszechny, zwłaszcza w świecie roślinno-zwierzęcym.

Od lat toczy się walka – nie tylko na słowa – między zwolennikami i przeciwnikami takich działań. Jednym z argumentów entuzjastów żywności modyfikowanej genetycznie jest zmniejszenie głodu na świecie przez stworzenie roślin plenniejszych i bardziej odpornych na choroby oraz trudne warunki bytowe. Jak pokazują dane statystyczne, przez kilkadziesiąt lat ten problem nie został rozwiązany. Nie wiemy też, jak w dłuższej perspektywie spożywanie roślin modyfikowanych genetycznie i zwierząt karmionych paszą GMO wpłynie na ludzkie organizmy. Jak na razie kondycja zdrowotna społeczeństw ulega pogorszeniu, jeśli więc nawet nie jest to skutek ingerencji człowieka w naturę, nie widać też korzystnych zmian. W Polsce od 2008 r. już czterokrotnie nowelizowano ustawę o zakazie karmienia zwierząt paszą GMO. Kolejne przesunięcie terminu zaowocowało tym, że faktyczny zakaz wejdzie w życie dopiero 1 stycznia 2023 r. O ile znowu coś się nie zmieni. Jedno jest jednak pewne: gdy raz sięgniemy po nasiona roślin transgenicznych, już zawsze będziemy uzależnieni od dostawcy.

Zielone jednorazówki

Materiał genetyczny organizmów GMO ma wiele nowych cech niewystępujących w stanie naturalnym. Ogromnym zagrożeniem, które pociągają za sobą takie uprawy, jest fakt, że pyłków z roślin modyfikowanych nie da się zatrzymać. Niesione wiele kilometrów przez wiatr infekują tradycyjne gatunki. Jeśli w przyszłości okaże się, że żywność transgeniczna jest jednak szkodliwa dla naszego zdrowia, nie będzie już można usunąć jej z ziemi. To niejedyna katastrofalna konsekwencja, która może czekać ludzkość, jeśli solidarnie nie przeciwstawimy się lobbingowi politycznemu na rzecz GMO. Już dziś uprawa roślin tego rodzaju niejednokrotnie wymaga zakupu nasion lub licencji w firmie produkującej ziarna modyfikowane. Miłośnicy ogrodów zauważyli zapewne, że kupione w jednym roku holenderskie cebulki pięknych tulipanów czy krokusów nie wypuszczą już cebul przybyszowych i w przyszłym sezonie nie zobaczymy ani starych, ani nowych roślin. Ten, kto próbował wyhodować jakieś warzywo czy zagraniczny owoc kupiony w supermarkecie, przekonał się, że nawet jeżeli roślina wykiełkuje, już nie zakwitnie. Z pomidora kupionego na bazarze bez problemu doczekamy się zbiorów, choćby w skrzynce na balkonie, a naturalne ziarno kaszy gryczanej wzejdzie, zakwitnie i wyda plon... Jaki los nas czeka, gdy produkcję jednorazowych roślin GMO przejmie jeden koncern? W najlepszym razie będą to ciągłe podwyżki materiału siewnego. Lecz czy „nasienie” w takim układzie to jeszcze adekwatne słowo?

Reklama

– Nasienie kojarzy nam się zawsze z multiplikacją, z życiem – zauważa o. prof. dr hab. Zdzisław J. Kijas, franciszkanin, autor Brewiarza Ekologa. – Bez możliwości rozrodczych trudno je nazwać nasieniem żywym. To rodzaj produktu, który coś daje, ale nie ma perspektywy kontynuacji gatunku. Stanowi więc jakiś rodzaj zaprzeczenia życiu. Nasiona mają to do siebie, że rzucane w ziemię wyrastają, owocują i część z nich ponownie owocuje. W przypadku roślin modyfikowanych genetycznie tego cyklu życia nie będzie. Zamiast niego będą kręciły się pieniądze i władza – ale nie życie – dodaje.

Nieudany eksperyment?

W latach 60. XX wieku ONZ realizowała szczytny program o nazwie Zielona Rewolucja. Wierzono, że wyhodowanie nowych odmian zbóż, bardziej plennych i odpornych na choroby, wyeliminuje problem głodu na świecie. Choć od wdrożenia tamtej idei upłynęło już kilkadziesiąt lat, niedobory żywności nadal są jednym z największych zmartwień ludzkości. Dodatkowo w ostatnim 5-leciu liczba głodujących zwiększyła się o 60 mln – w 2019 r. głód cierpiało aż 690 mln ludzi. Poważnym problemem staje się również nadal rosnące grono osób niedożywionych, zwłaszcza dzieci. Nie zawsze wynika to z faktu braku pokarmu, ale z jego niskiej wartości odżywczej. Dotyczy to w dużej mierze tanich produkcji rolnych z udziałem środków chemicznych. Rośliny modyfikowane genetycznie nie okazały się tak odporne na działanie owadów, jak same owady na stosowane opryski. Ta dolegliwość zmusza hodowców do używania większej ilości coraz mocniejszych pestycydów. Przypomina to mechanizm błędnego koła. Dziś wiadomo również, że ilość plonów pochodzących z roślin modyfikowanych genetycznie jest porównywalna z ilością tych, które zebrano z tradycyjnych upraw. Potwierdzają to dane statystyczne. Ale są też przypadki budzące niepokój. W Stanach Zjednoczonych plony soi GMO są mniejsze średnio o 10%. Chciałoby się powiedzieć: eksperyment wykonany, lecz, niestety, nieudany...

Reklama

Wyhodować, by spalić

W dobie narracji o kurczących się zasobach wody na ziemi dziwi nacisk na szerokie wykorzystywanie biopaliw. Czy naprawdę promotorzy tego rodzaju energii nie zdają sobie sprawy z przewrotnej logiki stojącej za taką strategią? Zastępowanie lasów i łąk roślinnością mającą przeznaczenie energetyczne w czasach, w których znamy tyle innych rozwiązań, może bulwersować nie tylko tych, którzy nie mając własnego pola uprawnego, cierpią głód, ale także społeczności doświadczające niedoborów wody na użytek gospodarstw domowych. W krajach słabo rozwiniętych, które często stają się przestrzenią tego typu działań, hodowla roślin przeznaczonych na biopaliwa doprowadziła do wylesień na ogromną skalę. Entuzjaści zielonej energii nie ronili łez nad zubożeniem gatunkowym i nie zastanawiali się nad tym, jak wysoki ubytek masy drzewnej wpłynie na globalny klimat. Warto tutaj dodać, że uprawy na potrzeby energetyczne stanowią zazwyczaj duże monokultury, a także sprzyjają wypłukiwaniu z gleby substancji odżywczych. Owszem, w dyskusji o biopaliwach słychać głos grup ogłaszających katastrofę klimatyczną, ale odnosi się wrażenie, że wyraża on sprzeciw nie wobec tego, co faktycznie powinno niepokoić.

Reklama

– Kiedy słucham narracji o ociepleniu klimatu, odnoszę subiektywne wrażenie, jakoby człowiek był stwórcą wszystkiego – jakoby miał władzę sprawiającą, że teraz Ziemia jest okrągła, ale może zrobić tak, iż będzie płaska. Aktualnie jest zielona, lecz człowiek ma moc, by uczynić ją nagą, czyli pustynią. To jest uzurpowanie sobie mocy stwórczej – ocenia o. Zdzisław. – Myślę, że jest trochę śmieszne przypisywanie sobie właściwości, których nie posiadamy. To, co od nas zależy, to pewien rodzaj umiaru i pokory w korzystaniu z dóbr tej ziemi.

Czy jednak w otaczającej nas kulturze przesytu pamiętamy jeszcze, czym jest umiar?

2021-08-24 12:39

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

O. Leon Knabit: Bądźmy roztropni

2023-01-30 08:12

[ TEMATY ]

duchowość

Fot. Robert Krawczyk/CSPB

Ludzie, którzy żyją tak, jakby Boga nie było, kierują się innymi zasadami, niż ludzie wierzący. Dla nas jest jasne, że Bóg dał Przykazania i człowiek powinien je zachowywać dla własnego dobra i dla dobra społeczności.

Zachowujemy więc je czasem z miłości do Boga, a czasem zwyczajnie z lęku przed karą. Niezachowanie przykazań jest grzechem – lekkim w sprawach mniej ważnych, a ciężkim w sprawach większej wagi. Jeśli zaś człowiek nie uznaje Pana Boga, to wtedy stawia się na Jego miejsce i on jest wtedy najważniejszy i decyduje o tym, co jest dobre a co złe. Przypomina się scena kuszenia z raju, kiedy szatan mówi, że po spożyciu zakazanego owocu „będziecie jako bogowie, znający dobro i zło”. Nie liczy się z prawem Bożym, a najwyżej z ludzkim albo tym co nakazuje ktoś silniejszy od niego.

CZYTAJ DALEJ

Papież: ręce precz od Demokratycznej Republiki Konga, ręce precz od Afryki

2023-01-31 18:00

[ TEMATY ]

papież Franciszek

Kongo

PAP/EPA/CIRO FUSCO

Ręce precz od Demokratycznej Republiki Konga, ręce precz od Afryki! - powiedział papież Franciszek we wtorek w pierwszym przemówieniu wygłoszonym po przybyciu do stolicy tego kraju Kinszasy. Apelował, odnosząc się do wyzysku kontynentu: „Przestańcie dusić Afrykę: nie jest to kopalnia, którą trzeba eksploatować, ani ziemia, którą należy plądrować”.

Po przylocie do stolicy i ceremonii powitania papież spotkał się z z prezydentem Demokratycznej Republiki Konga Felixem Antoine Tshisekedi Tshilombo w jego oficjalnej rezydencji - Pałacu Narodów. Następnie w ogrodach pałacu wygłosił przemówienie do tysiąca przedstawicieli władz i społeczeństwa kraju. Mówił im, że przybył jako „pielgrzym pojednania i pokoju”.

CZYTAJ DALEJ

Spotkanie opłatkowe pszczelarzy, sadowników i leśników w Pałacu Arcybiskupów Krakowskich

2023-02-01 12:11

[ TEMATY ]

opłatek

Krakow

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej

Arcybiskup Marek Jędraszewski

Arcybiskup Marek Jędraszewski

- Chcę podkreślić odpowiedzialność, która spoczywa na człowieku, za to wielkie dobro jakim jest świat. Pan Bóg stawiając człowieka na szczycie stworzeń nie upoważnił go do tego, by świat niszczył i rujnował, ale powołał go, by w Jego imię opiekował się światem i o niego się troszczył – mówił metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski podczas spotkania opłatkowego pszczelarzy, sadowników i leśników.

W czasie Mszy św., odprawionej przed opłatkiem, homilię wygłosił kapelan Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w Krakowie, ks. Wiesław Popielarczyk. Podkreślił, że należy zaufać Bogu, by móc pokonywać codzienne trudności. Zauważył, że leśnicy są niezwykłą grupą osób, troszczących się o polskie lasy, by przynosiły pożytek. Pszczelarze przypominają, by dbać o środowisko i aby ludzie znali podstawowe prawdy związane z jego ochroną. – Jesteśmy tu, by dać świadectwo naszej wiary, ufności Bogu, by nabrać siły, odwagi – podkreślił.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję