Reklama

Czy Kościół i księża płacą podatki? (1)

Niedziela włocławska 34/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wiele dzisiaj mówi się o tym, że Kościół katolicki i osoby duchowne nie płacą żadnych podatków, że poprzez takie traktowanie nie włączają się w trudną sytuację budżetową państwa. Czy faktycznie tak jest? Kwestia ta wymaga przybliżenia i omówienia, gdyż wokół zagadnienia podatków Kościoła i osób duchownych istnieje wiele kontrowersji i braku wiedzy. Stąd należy, chociaż w sposób pobieżny, przedstawić czytelnikowi rzeczywistość i politykę podatkową państwa wobec Kościoła, zarówno tę dawną, dyskryminująca i niesprawiedliwą, jak i obecną, w świetle unormowań prawnych, które są całościowe i uwarunkowane misją i zadaniami Kościoła.
Po II wojnie światowej Kościół katolicki i inne kościoły oraz związki wyznaniowe znalazły się w niesprzyjających warunkach politycznych, co nie pozostawało bez wpływu na ustawodawstwo dotyczące spraw majątkowych Kościoła jako osoby prawnej oraz duchowieństwa. Odmawianie uznania osobowości prawnej Kościoła i jego jednostek organizacyjnych - przy jednoczesnej niechęci władz państwowych - skutkowało wprowadzaniem licznych ograniczeń i w możliwościach nabywania, dysponowania i zbywania przez Kościół składników majątkowych, jak też wymierzania i naliczania niesprawiedliwych podatków za użytkowanie własności kościelnej, przyjęcie darowizny, za zapisy i spadki. Dopiero ustawa z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w PRL (Dz. U. z 1989 r., nr 29, poz. 154 z późn. zm.) deklarowała w art. 52, że Kościołowi i jego osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zdobywania mienia ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw oraz zarządzania swoim majątkiem. Potwierdzono to art. 23 Konkordatu z 1993 r.
Nigdy jednak nie zaniedbywano opodatkowania Kościoła i osób duchownych, a sposób i zasady tego procesu zależne były od aktualnej polityki państwa.

Opodatkowanie Kościoła

W okresie PRL-u powstawały grupy podatników, cieszące się zróżnicowaną przychylnością władz politycznych. Zasadniczym czynnikiem decydującym o zaliczeniu do odpowiedniej grupy była forma własności. Preferowana była tzw. własność uspołeczniona (państwowa, ewentualnie spółdzielcza), nie cieszyła się zaś względami własność prywatna. Zaliczenie podatnika do którejkolwiek z tych grup powodowało podleganie odmiennym uregulowaniom podatkowym.
Kościół katolicki i zasadniczo inne kościoły i związki wyznaniowe traktowane były jak przedsiębiorstwa dochodowe, których działalność należy ograniczyć przez stosowanie restrykcyjnych instrumentów fiskalnych. Instytucje kościelne płaciły więc podatki: dochodowy, od nieruchomości, gruntowy, od darowizn, od nabycia praw majątkowych, obrotowy (jeśli prowadziły działalność handlową lub przemysłową), od wzbogacenia wojennego. Największą rolę odgrywał podatek dochodowy. Ówczesny system podatkowy nie rozróżniał w ramach tego podatku osób fizycznych i prawnych, a zasadniczo decydowała wysokość dochodu i jego źródło. Stawiało to podatników kościelnych w podwójnie niekorzystnej sytuacji. Z jednej strony bowiem źródła dochodów (głównie ofiary wiernych) nie były źródłami preferowanymi, a z drugiej wielkość podatników (parafie, seminaria, diecezje) powodowała wymierzanie najwyższych stawek, nawet rzędu 65% dochodu. Narastające w ten sposób w zawrotnym tempie zaległości podatkowe stawały się pretekstem do zagarniania na własność państwa nieruchomości kościelnych oraz narzędziem szantażu politycznego wobec Kościoła. Mniej lub bardziej restrykcyjna egzekucja była wyrazem aktualnej polityki władz państwowych.
Zasadnicze zmiany przyniosło dopiero uchwalenie nowych ustaw podatkowych na początku lat 90. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r., nr 106, poz. 482 z późn. zm.) w rozdz. 4 traktującym o zwolnieniach przedmiotowych (w art. 17 ust. 1 pkt 4 a) stanowi, że wolne od podatku są dochody kościelnych osób prawnych, które pochodzą: 1. Z niegospodarczej działalności statutowej; 2. Z pozostałej działalności w części przeznaczonej na następujące cele: kultu religijnego, oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, charytatywno-opiekuńcze oraz na konserwacje zabytków, prowadzenie punktów katechetycznych, inwestycje sakralne w zakresie: budowy, rozbudowy i odbudowy kościołów oraz kaplic, adaptację innych budynków na cele sakralne, a także innych inwestycji przeznaczonych na punkty katechetyczne i zakłady charytatywno-opiekuńcze.

cdn.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Święty papieża Franciszka

Niedziela Ogólnopolska 21/2021, str. VIII

[ TEMATY ]

św. Beda Czcigodny

Wikipedia

Św. Beda Czcigodny

Św. Beda Czcigodny

Święty Beda Czcigodny to jeden z najważniejszych doktorów Kościoła. Zawołanie papieża Franciszka: Miserando atque eligendo (Spojrzał z miłosierdziem i powołał) pochodzi właśnie z homilii tego świętego o powołaniu celnika Mateusza.

Gdy miał 7 lat, rodzice powierzyli go opatowi pobliskiego opactwa benedyktyńskiego św. Piotra w Wearmouth. Dwa lata później przeniósł się do nowo powstałego opactwa w Jarrow. Sam Beda wspomina w swoim dziele Historia ecclesiastica gentis Anglorum tamten okres: „Od tamtej pory zawsze mieszkałem w tym klasztorze, oddając się intensywnym studiom nad Pismem Świętym, a przestrzegając dyscypliny Reguły i codziennego obowiązku śpiewania w kościele, zawsze przyjemność sprawiało mi uczenie się albo nauczanie, albo pisanie” (V, 24). W 703 r., w wieku 30 lat, Beda przyjął święcenia kapłańskie. Poznał bardzo dobrze języki łaciński, grecki i hebrajski, co ułatwiało mu studia nad Pismem Świętym i dziełami Ojców Kościoła. Zostawił po sobie wiele pism. Wśród nich na pierwszym miejscu stawia się napisaną przez niego historię Anglii. Źródłem jego teologicznej refleksji było Pismo Święte. Benedykt XVI w katechezie z 18 lutego 2009 r. podkreślił: „Sława świętości i mądrości, jaką Beda cieszył się jeszcze za życia, sprawiła, że nadano mu tytuł «Czcigodnego». (...) swymi dziełami Beda przyczynił się skutecznie do budowy chrześcijańskiej Europy, w której z wymieszania różnych ludów i kultur inspirowanych wiarą chrześcijańską powstało jej jednolite oblicze”.

CZYTAJ DALEJ

#PodcastUmajony (odcinek 25.): Zarządzanie kryzysowe

2024-05-24 20:56

[ TEMATY ]

Ks. Tomasz Podlewski

#PodcastUmajony

Mat.prasowy

Czy Józef był seniorem z siwą brodą? Czemu to właśnie on opiekował się Jezusem i Maryją? I co właściwie ma wspólnego z nawróceniem człowieka? Zapraszamy na dwudziesty piąty odcinek „Podcastu umajonego”, w którym ks. Tomasz Podlewski opowiada o Ukochanym Matki Bożej.

ZOBACZ CAŁY #PODCASTUMAJONY

CZYTAJ DALEJ

Papież do dzieci: Bóg jest nowością i kocha was

2024-05-25 18:08

[ TEMATY ]

papież Franciszek

Światowe Dni Dzieci

PAP/EPA/FABIO FRUSTACI

Bóg jest nowością, miłuje was - zapewnił Franciszek spotykając się na Stadionie Olimpijskim w Rzymie z dziećmi uczestniczącymi w I Światowym Dniu Chłopców i Dziewczynek. Został on zorganizowany dla dzieci w wieku od 5 do 12 lat przez Dykasterię ds. Kultury i Edukacji we współpracy ze Wspólnotą Sant'Egidio.

Ojciec Święty w żywiołowym dialogu wyznał, że pomysł zorganizowania Światowego Dnia Chłopców i Dziewczynek zrodził się w nim po spotkaniu 7 listopada ubiegłego roku z dziećmi przybyłymi z całego świata. Dzisiejsze wydarzenie pragnie być kontynuacją nawiązanego wówczas dialogu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję