Reklama

Piękno, które daje człowiekowi radość

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, zwana Jurą to obszar, na którym odwiecznie kształtujące się działania przyrody nierozłącznie scalają się z twórczymi poczynaniami człowieka. Nie ma na obszarze Polski krajobrazu, w którym zadziwiające formy stworzone przez przyrodę spłatałyby się w równie niezwykłą całość z nie mniej osobliwymi dziełami rąk ludzkich. Na całym obszarze Jury zachowały się zarówno tysiące skał - ostańców, jak i setki budowli najróżniejszych rodzajów: grodzisk, miast i zamków warownych oraz świątyń.
Wędrując jurajskim szlakiem od Ogrodzieńca do Pilicy, warto zwrócić uwagę na te malowniczo położone miejsca i ciekawe, m.in. pod względem sztuki sakralnej, obiekty.
Na marginesie warto zauważyć za Władysławem Tatarkiewiczem, że „sztuką kościelną” zwykło się nazywać tę, która służy kultowi i obejmuje kościoły oraz przedmioty, które w nich się znajdują. Termin „sztuka sakralna” bywa zazwyczaj używany w znaczeniu szerszym i obejmuje sztukę, która służy wierze także poza kościołem i kultem w ścisłym znaczeniu, np. grobowce na cmentarzu (są sztuką sakralną, ale nie kościelną). „Sztuka religijna” ma znaczenie jeszcze szersze i obejmuje także przedmioty, które są wytworem ducha religijnego, wiary, choćby nie służyły kultowi.

Ogrodzieniec

Jednym z takich miejsc, kojarzonym zazwyczaj tylko z zamkiem obronnym w Podzamczu, wybudowanym w otoczeniu białych ostańców, i fragmentami murów oraz charakterystyczną okrągłą wieżą zwieńczoną krnelażem, jest Ogrodzieniec wraz z pochodzącym z XVIII wieku kościołem parafialnym pw. Przemienienia Pańskiego. Pierwsze wzmianki o istnieniu parafii z 1346 r. pojawiają się w spisie parafii płacących świętopietrze. W połowie XVI wieku kościół przeszedł w posiadanie kalwińskich Bonerów i Firlejów, a następnie został zwrócony katolikom przez Mikołaja Firleja. Pierwotnie była to świątynia drewniana, którą zastąpiono murowaną i ukończono w 1787 r., a poświęcenia (konsekracji) w 1883 r. dokonał biskup kielecki Tomasz Teofil Kuliński. We wnętrzu na uwagę zasługuje m.in. zespół pięciu barokowych ołtarzy, a także ambona i chrzcielnica.
Przy kościele oprócz figury Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej z 1806 r. znajduje się ciekawy w swej kompozycji posąg Papieża Jana Pawła II siedzącego i odpoczywającego na skale. Komentarzem do tego są umieszczone tam słowa: „Ty jesteś skała i na tej skale zbuduję mój kościół” (Mt 16, 18). Ojciec Święty, ubrany w sutannę, lewą ręką wspiera się na lasce, a prawą trzyma uniesioną w geście pozdrowienia. Pomnik wykonał Jan Funek, a został ufundowany w „hołdzie czci i wdzięczności” przez parafian Ogrodzieńca. Odsłonięto go 6 sierpnia 2006 r.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Podzamcze

Innym wymownym miejscem związanym z mającą się ukazać na skale Matką Bożą jest sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Skałkowej w Ogrodzieńcu-Podzamczu. Erygował je 20 maja 2002 r. biskup sosnowiecki Adam Śmigielski SDB, który tego samego dnia ukoronował również obraz Matki Bożej. Kult maryjny w Podzamczu datowany jest od 1818 r. Kaplica została wybudowana według projektu Marka Tondery i poświęcona 12 czerwca 2000 r.
Znajdujący się obecnie w kaplicy wizerunek Maryi z Dzieciątkiem Jezus nawiązuje do przedstawienia Czarnej Madonny. Z obrazem związana jest historia Tomasza Zabawy, któremu na skale ukazała się postać Maryi. W miejscu tym umieszczono czczony dziś obraz Matki Bożej, zwanej później Skałkową. Na odwrocie znajduje się napis: „W roku 1862 sprawiona przez Dziedzica Podzamcza Kozłowskiego, a odnowiona w roku 1881 przez W. Pachulskiego i Ludwika Wesołowskiego i Srokosza i Zielińskiego Ludwika Szaniawska, Wojciech Frycz emeryt sędzia pokoju”. Do czasu wybudowania obecnej kaplicy obraz wisiał na skale.

Biskupice

Udając się kilkanaście kilometrów w kierunku Pilicy, której nazwa pochodzi od nazwy rzeki, nie sposób pominąć miejsca szczególnej czci Maryi, jakim jest sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej Opiekunki Rodzin w Pilicy-Biskupicach. Kościół został wybudowany w latach 1743-46 i poświęcony (konsekrowany) w 1747 r. przez biskupa krakowskiego Andrzeja Załuskiego. W wystroju wnętrza uwagę zwracają barokowe ołtarze oraz obrazy autorstwa Szymona Czechowicza. W 1946 r. biskup kielecki Czesław Kaczmarek ustanowił przy kościele klasztornym parafię pw. Najświętszego Imienia Jezus.
Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej erygowane zostało dekretem z 1 stycznia 2003 r. przez biskupa sosnowieckiego Adama Śmigielskiego. Uroczysta koronacja łaskami słynącego wizerunku, dla którego korony poświecił Jan Paweł II 19 sierpnia 2002 r. w Kalwarii Zebrzydowskiej, miała miejsce 15 czerwca 2003 r. i dokonał jej biskup diecezjalny. Datowany na XVII wiek obraz jest darem Marii Józefy z Wesslów Sobieskiej i uważa się go za jedną z najstarszych kopii rzymskiego wizerunku Salus Populi Romani (Wybawienie Ludu Rzymskiego).
Wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus należał początkowo do biskupa kamienieckiego Augustyna Wessla. Obraz ten ofiarował swej siostrze Marii Józefie z Wesslów Sobieskiej, która przekazała go w 1753 r. Franciszkanom. Maryja ukazana w typie tzw. Salus Populi Romani (Wybawienie Ludu Rzymskiego) nawiązuje do przedstawienia z Bazyliki Sancta Maria Maggiore (Matki Bożej Większej) w Rzymie. Rzymski obraz Matki Bożej zwanej Śnieżną posiada wyraźne cechy bizantyjskie, o czym świadczą znajdujące się na nim litery greckie. Uznawany jest za cudowny, gdyż, według powszechnego przekonania, ratował mieszkańców Rzymu podczas licznych klęsk i niebezpieczeństw. Stał się prototypem dla wielu innych obrazów, które naśladują to przedstawienie. Z tytułem Matki Bożej Śnieżnej wiąże się legenda opowiadająca o patrycjuszu Janie i papieżu Liberiuszu, którym we śnie ukazała się Maryja, nakazując budowę kościoła w miejscu, które im wskaże. Pomimo upałów 5 sierpnia 352 r. Wzgórze Eskwilińskie pokryło się śniegiem i tam wybudowano świątynię.

Pilica

Oprócz franciszkańskiego klasztoru Pilica słynie przede wszystkim z obchodzącej w tym roku 600-lecie istnienia prokolegiaty św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Jak dowiadujemy się z historii, miejscowość prawa miejskie otrzymała najprawdopodobniej w 1393 r. (utracone w 1869 r. i odzyskane w 1994 r.). Pierwotny kościół pw. św. Piotra pełnił funkcję parafialnego do 1409 r., kiedy to parafię przeniesiono do nowo wybudowanej świątyni, która obecnie zawiera w sobie relikty pierwotnego, jednonawowego, gotyckiego kościoła. Do dziś z tego okresu zachowało się wielobocznie zakończone prezbiterium, z typowym żebrowym sklepieniem, zakrystia i kaplica św. Anny (zbudowana przez Stanisława Pileckiego przed 1559 r.). Nie wiemy dokładnie, kiedy poświęcono świątynię. Przypuszcza się, że dokonał tego biskup krakowski Piotr Wysz (1392-1412) lub jego sufragan - biskup Zbigniew z Łapanowa. W wyniku przebudowy w kolejnych stuleciach budowla nabrała cech barokowych. Wnętrze ozdobione bogatymi dekoracjami i formami ornamentalnymi, kryje wiele zabytków wszystkich historycznych stylów, w których wykonane są m.in. liczne ołtarze, stalle czy ambona.
Podziwiając teren Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, możemy niezaprzeczalnie stwierdzić, że w tym jednym widoku zawiera się ogromna historyczna perspektywa. Ona to, jak mówili starożytni, niby otwarta księga „podana jest nam do czytania i pod rozwagę”. A jak mówił papież Paweł VI na spotkaniu z artystami w 1965 r.: „Świat, w którym żyjemy, potrzebuje piękna, by nie pogrążyć się w rozpaczy. To właśnie piękno, podobnie jak prawda, daje sercu człowieka radość”.

tzmarzły@wp.pl

2010-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kościół czci patronkę Europy - św. Katarzynę ze Sieny

[ TEMATY ]

św. Katarzyna

pl.wikipedia.org

Kościół katolicki wspomina dziś św. Katarzynę ze Sieny (1347-80), mistyczkę i stygmatyczkę, doktora Kościoła i patronkę Europy. Choć była niepiśmienna, utrzymywała kontakty z najwybitniejszymi ludźmi swojej epoki. Przyczyniła się znacząco do odnowy moralnej XIV-wiecznej Europy i odbudowania autorytetu Kościoła.

Katarzyna Benincasa urodziła się w 1347 r. w Sienie jako najmłodsze, 24. dziecko w pobożnej, średnio zamożnej rodzinie farbiarza. Była ulubienicą rodziny, a równocześnie od najmłodszych lat prowadziła bardzo świątobliwe życie, pełne umartwień i wyrzeczeń. Gdy miała 12 lat doszło do ostrego konfliktu między Katarzyną a jej matką. Matka chciała ją dobrze wydać za mąż, podczas gdy Katarzyna marzyła o życiu zakonnym. Obcięła nawet włosy i próbowała założyć pustelnię we własnym domu. W efekcie popadła w niełaskę rodziny i odtąd była traktowana jak służąca. Do zakonu nie udało jej się wstąpić, ale mając 16 lat została tercjarką dominikańską przyjmując regułę tzw. Zakonu Pokutniczego. Wkrótce zasłynęła tam ze szczególnych umartwień, a zarazem radosnego usługiwania najuboższym i chorym. Wcześnie też zaczęła doznawać objawień i ekstaz, co zresztą, co zresztą sprawiło, że otoczenie patrzyło na nią podejrzliwie.
W 1367 r. w czasie nocnej modlitwy doznała mistycznych zaślubin z Chrystusem, a na jej palcu w niewyjaśniony sposób pojawiła się obrączka. Od tego czasu święta stała się wysłanniczką Chrystusa, w którego imieniu przemawiała i korespondowała z najwybitniejszymi osobistościami ówczesnej Europy, łącznie z najwyższymi przedstawicielami Kościoła - papieżami i biskupami.
W samej Sienie skupiła wokół siebie elitę miasta, dla wielu osób stała się mistrzynią życia duchowego. Spowodowało to jednak szereg podejrzeń i oskarżeń, oskarżono ją nawet o czary i konszachty z diabłem. Na podstawie tych oskarżeń w 1374 r. wytoczono jej proces. Po starannym zbadaniu sprawy sąd inkwizycyjny uwolnił Katarzynę od wszelkich podejrzeń.
Św. Katarzyna odznaczała się szczególnym nabożeństwem do Bożej Opatrzności i do Męki Chrystusa. 1 kwietnia 1375 r. otrzymała stygmaty - na jej ciele pojawiły się rany w tych miejscach, gdzie miał je ukrzyżowany Jezus.
Jednym z najboleśniejszych doświadczeń dla Katarzyny była awiniońska niewola papieży, dlatego też usilnie zabiegała o ich ostateczny powrót do Rzymu. W tej sprawie osobiście udała się do Awinionu. W znacznym stopniu to właśnie dzięki jej staraniom Następca św. Piotra powrócił do Stolicy Apostolskiej.
Kanonizacji wielkiej mistyczki dokonał w 1461 r. Pius II. Od 1866 r. jest drugą, obok św. Franciszka z Asyżu, patronką Włoch, a 4 października 1970 r. Paweł VI ogłosił ją, jako drugą kobietę (po św. Teresie z Avili) doktorem Kościoła. W dniu rozpoczęcia Synodu Biskupów Europy 1 października 1999 r. Jan Paweł II ogłosił ją wraz ze św. Brygidą Szwedzką i św. Edytą Stein współpatronkami Europy. Do tego czasu patronami byli tylko święci mężczyźni: św. Benedykt oraz święci Cyryl i Metody.
Papież Benedykt XVI 24 listopada 2010 r. poświęcił jej specjalną katechezę w ramach cyklu o wielkich kobietach w Kościele średniowiecznym. Podkreślił w niej m.in. iż św. Katarzyna ze Sieny, „w miarę jak rozpowszechniała się sława jej świętości, stała się główną postacią intensywnej działalności poradnictwa duchowego w odniesieniu do każdej kategorii osób: arystokracji i polityków, artystów i prostych ludzi, osób konsekrowanych, duchownych, łącznie z papieżem Grzegorzem IX, który w owym czasie rezydował w Awinionie i którego Katarzyna namawiała energicznie i skutecznie by powrócił do Rzymu”. „Dużo podróżowała – mówił papież - aby zachęcać do wewnętrznej reformy Kościoła i by krzewić pokój między państwami”, dlatego Jan Paweł II ogłosił ją współpatronką Europy.

CZYTAJ DALEJ

Kraków z kard. Rysiem

2024-04-29 09:19

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

kl. Krzysztof Wowra

W sobotę, 27 kwietnia, jak co roku, łódzcy klerycy roku propedeutycznego z przełożonymi spotkali się z ks. kard. Grzegorzem Rysiem w Krakowie.

CZYTAJ DALEJ

Jasna Góra: zaproszenie na uroczystość Królowej Polski

2024-04-29 12:48

[ TEMATY ]

Jasna Góra

uroczystość NMP Królowej Polski

Karol Porwich/Niedziela

Na Maryję jako tę, która jest doskonale wolną, bo doskonale kochającą, wolną od grzechu wskazuje o. Samuel Pacholski. Przeor Jasnej Góry zaprasza na uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski 3 maja. Podkreśla, że Jasna Góra jest miejscem, które rodzi nas do wiary, daje nadzieję, uczy miłości, a o tym świadczą ścieżki wydeptane przez miliony pielgrzymów. Zachęca, by pozwolić się wprowadzać Maryi w przestrzeń, w której uczymy się ufać Bogu i „wierzymy, że w oparciu o tę ufność nie ma dla nas śmiertelnych zagrożeń, śmiertelnych zagrożeń dla naszej wolności”.

- Żyjemy w czasach, kiedy nasza wspólnota narodowa jest bardzo podzielona. Myślę, że główny kryzys to kryzys wiary, który dotyka tych, którzy nominalnie są chrześcijanami, są katolikami. To ten kryzys generuje wszystkie inne wątpliwości. Trudno, by ci, którzy nie przeżywają wiary Kościoła, nie widząc naszego świadectwa, byli przekonani do naszych, modne słowo, „projektów”. To jest ciągle wołanie o rozwój wiary, o odrodzenie moralne osobiste i społeczne, bo bez tego nie będziemy wiarygodni i przekonujący - zauważa przeor. Jak wyjaśnia, jedną z głównych intencji zanoszonych do Maryi Królowej Polski będzie modlitwa o pokój, o dobre decyzje dla światowych przywódców i „byśmy zawsze potrafili budować relacje, w których jesteśmy gotowi na dialog, także z tymi, których nie rozumiemy”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję